استان چهارمحال و بختیاری
به وبلاگ گروه های آموزشی دوره متوسطه اول استان چهارمحال و بختیاری خوش آمدید .

 

 باسمه تعالي

مشخصات كلي:

شماره جلسه: 15                نام درس: علوم تجربي           تاريخ:                 كلاس: دوم دوره‌ي راهنمايي

نام مدرسه:                      تعداد دانش آموزان: 15 نفر                     تهيه كننده: داود زارعي

 موضوع درس: بررسي دستگاه گوارش انسان          روش تدريس: پرسش و پاسخ          مدت جلسه: 30 دقيقه  

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هدف كلي:

-         شناخت ساختمان و كار دستگاه گوارش انسان

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هدف هاي جزئي:

1- آشنايي با اجزا مختلف دستگاه گوارش.

2- آشنايي با كار هر قسمت از دستگاه گوارش.

3- آشنايي با لزوم عمل گوارش در بدن.

4- آشنايي با چگونگي گوارش غذا در بدن.

5- آشنايي با آنزيمهاي مختلف دستگاه گوارش.

6- آشنايي با خصوصيات مهم آنزيمهاي و نحوه كار آنها.

7- آشنايي با عمل جذب و چگونگي انجام آن توسط روده.

8- آشنايي با ساختمان پرزها و نحوه عمل آنها.

9- آشنايي با آزمايشهاي مربوط به چگونگي گوارش، مواد قندي، چربي و پروتئين در دستگاه گوارش.

10- آشنايي با لوزالمعده و وظيفه آن در بدن.

11- آشنايي با كبد و وظايف آن در بدن.

12- آشنايي با موادي كه از طريق پرزها جذب خون مي شوند.

           

هدفهاي رفتاري:

1- اجزا مختلف دستگاه گوارش را نام ببرند.

2- كار هر قسمت از دستگاه گوارش را بيان كنند.

3- لزوم انجام عمل گوارش در بدن را ذكر كنند.

4-چگونگي گوارش غذا در بدن را تفسيركنند.

5- آنزيم را تعريف كنند و چند مثال بزنند.

6- مهمترين خصوصيات آنزيم ها را بيان كنند.

7- جذب را تعريف كنند و چگونگي عمل جذب توسط روده را تفسير كنند.

8- پرز را تعريف كنند وظيفه پرزها در ديواره روده را بگويند.

9- با انجام آزمايشي چگونگي گوارش مواد قندي، چربي و پروتئين را نشان دهند.

10- وظيفه لوزالمعده ( پانكراس) را در عمل گوارش بيان كنند.

11- كارهاي مهم كبد را معرفي كنند.

12- نقش صفرا را در هضم غذا ذكر كنند.

13- موادي را كه از راه پرزها جذب خون مي شوند را نام ببرند.

14- مهمترين قسمت دستگاه گوارش را نام ببرند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وسايل لازم:

1- كتاب درسي علوم تجربي پايه دوم راهنمايي

2- تخته وايت برد، ماژيك رنگهاي مختلف ( تابلو، گچ رنگهاي مختلف)

3- مولاژ( نيم تنه) انسان

4- شكل دستگاه گوارش انسان.

5- ميكروسكوپ و اسلايد مربوط به پرزهاي روده

6- دستگاه اورهد و طلق مخصوص آن

 

اقدامات قبل از شروع درس:

سلام و احوالپرسي- اشاره به مناسبت مهم هفته- قرائت دعاي فرج امام زمان(عج)- حضور و غياب- بررسي تكا ليف و فعاليت هاي دانش آموزان كه خارج از كلاس انجام داده اند. 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ارزشيابي تشخيصي:

با طرح سؤالاتي نظير سلول چيست؟ كار سلول در بدن را بگوييد؟ تفاوت سلول گياهي با سلول جانوري را توضيح دهيد، بافت چيست؟ مثال بزنيد؟ اندام چيست؟ مثال بزنيد؟ دستگاه چيست؟مواد غذايي لازم براي بدن را نام ببريد؟غذاي خوب چيست؟گروههاي غذايي كه بدن به آنها نياز دارند كدامند؟ آمادگي دانش آموزان را جهت تدريس درس جديد ارزيابي مي كنيم.

ــــــــــــــ

فنون و ايجاد انگيزش:

با طرح سؤالاتي از درس جديد زمينه شروع تدريس را در دانش آموزان فراهم كرده و با توجه به جمع بندي نظرات آنها مطلب تازه را شروع مي كنيم.

سؤالات

دستگاه را تعريف كنيد؟ دستگاه هاي مختلف بدن را نام ببريد؟ چرا غذا مي خوريم؟ غذا چه كاري در بدن انجام

مي دهد؟ غذا بايد در بدن به چه صورتي در آيد تا قابل جذب باشد؟ عمل گوارش غذا توسط چه دستگاهي صورت مي گيرد؟ كدام غذاها نياز به گوارش دارند؟

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

رئوس مطالب:

قبل از شروع درس جديد از دانش آموزان خواسته مي شود كه حداكثر مدت پنج دقيقه مطالب درس، مخصوصاً شكلهاي مربوط را مرور كنند در حين انجام اين كار رئوس مطالب درس در تابلو نوشته مي شود. در ضمن اصطلاحات مهم مربوط به مطلب در گوشه تابلو يادداشت مي شود تا هنگام تدريس بيشتر مد نظر قرار گيرند.

1- لزوم گوارش2- ساختمان دستگاه گوارش3- عمل گوارش4- آنزيمها 5- جذب غذا 6- وظايف كبد.

ارائه درس جديد:

با توجه به اينكه درس از طريق روش پرسش و پاسخ تدريس مي شود لذا سؤالات از طرف معلم طرح مي شوند سپس گفته هاي دانش آموزان را جمع بندي كرده و در قالب جملات كوتاه و خلاصه شده در تابلو يادداشت كرده تا بهتر تفهيم گردد و به هدف مورد نظر رسيد.

- لزوم انجام گوارش غذا در بدن را بگوييد؟

از آنجايي كه هر ماده اي كه وارد بدن مي شود بايد محلول در آب باشد تا جذب بدن شود لذا از شش گروه ماده غذايي براي بدن كه در درس قبلي به آنها اشاره شده . موادي نظير:آب، ويتامين هاو مواد معدني نيازي به گوارش ندارند و بايد به همان صورت وارد جريان خون شوند. اما مواد آلي شامل: قندها، پروتئين ها و چربي ها چون مولكولهاي بزرگي دارند و بدن ما براي آنكه بتواند در سلولهاي خود از اين مواد استفاده كند ابتدا بايد اين مولكولها به مواد ساده تر و كوچكتري تبديل شوند.

« اين عمل توسط دستگاه گوارش صورت مي گيرد.»

- ساختمان دستگاه گوارش از چه قسمتهايي تشكيل شده است؟

دهان، حلق، مري، معده، روده باريك، روده بزرگ.

- اجزا دهان را نام ببريد و وظيفه هر قسمت را بگوييد؟

دندان ها: غذا به كمك دندان ها جويده مي شود.

زبان: غذا را در دهان مي چرخاند و به عمل بلع كمك مي كند.

غده هاي بزاقي: با ترشح بزاق باعث ايجاد تغيير شيميايي در غذا مي شود.

- حلق كجاي بدن قرار دارد و چه وظيفه اي دارد؟

حلق بعد از دهان قرار دارد وظيفه آن هدايت كردن غذا به سوي مري و جلوگيري از ورود آن به ناي. اين محل چهار راهي است كه هنگام بلع سه راه بسته مي شود فقط راه مري باز مي ماند.

- مري چگونه غذا را به سمت پايين حركت مي دهد؟

اين قسمت غذا را به كمك ماهيچه هاي موجود در ديواره به سوي معده مي فرستد ضمناً ماده مخاطي ترشح شده توسط غده هاي ديواره دستگاه گوارش باعث لغزيده شدن غذا مي شود تا به راحتي در لوله مري حركت كند.

- اجزا معده را نام ببريد و وظيفه هر قسمت را بگوييد؟

الف- ديواره ماهيچه اي: وظيفه آن به هم زدن غذا و مخلوط كردن آن با شيره گوارش.

ب- غده ترشحي: وظيفه آن ترشح هيدروكلريك اسيد براي ضد عفوني كردن غذا.

ج- ماهيچه هاي حلقوي در ابتدا و انتها: وظيفه آنها ايجاد تغيير شيميايي در غذا.

- اجزا روده را نام ببريد و كار هر قسمت را بگوييد؟

1- دوازدهه: محل ورود ترشحات كبد و لوزالمعده

« كبد و لوزالمعده به هضم غذا كمك مي كنند ولي جز دستگاه گوارش نيستند»

2- روده باريك: محل كامل شدن عمليات گوارش و جذب غذاهاي مختلف.

3- روده بزرگ: محل جذب آب و املاح و نگهداري باكتريهاي مفيد و ويتامين ساز دفع مواد زايد گوارش.

- عمل گوارش غذا در بدن چگونه صورت مي گيرد؟

عمل گوارش با گوارش مكانيكي توسط داندان ها و فعاليت ماهيچه هاي معده شروع و سپس تحت تأثير گوارش شيميايي آنزيمها ادامه مي يابد.

- آنزيم چيست؟ آنزيم ها چه خصوصياتي دارند؟

آنزيمها موادي هستند كه كار آنها كمك به انجام واكنش هاي شيمايي در عمل گوارش كه در قسمتهاي مختلف دستگاه گوارش ترشح مي شوند.

خصوصيات آنها هر كدام بر مواد خاصي تأثير مي گذارند جنس آنها پروتئين مي باشد و در دمايي معادل دماي بدن به خوبي عمل مي كنند.

« آنزيمها فقط باعث تسريع واكنش شيمايي مي شوند و خوشان همچنان فعال باقي مي مانند»

جذب چيست؟ جذب غذا يعني عبور كردن مواد غذايي از درون روده باريك و رسيدن آنها به درون رگهاي خوني.

پرز چيست؟ برجستگيهاي بزرگ و كوچك انگشت مانند ديواره داخلي روده را گويند.

- مهمترين كارهايي كه كبد در بدن انجام مي دهد كدامند؟

1- ترشح صفرا: اين ماده مواد چربي را به ذرات ريز تبديل مي كند تا آنزيمها بهتر روي آن اثر كنند.

2- مقدار قند اضافي در بدن را به صورت گليكوژن ذخيره مي كند تا در موقع گرسنگي نياز بدن را تأمين كنند.

3- اگر مقدار قند زيادتر از حد ذخيره باشد آن را به چربي تبديل مي كند.

« صفرا توسط گلبولهاي قرمز پير و مرده ترشح مي شود.»

- نقش لوزالمعده را در عمل گوارش توضيح دهيد؟

الف- ترشح بيكربنات براي خنثي كردن اسيد معده.

ب- ترشح آنزيمهاي قوي براي تجزيه كردن پروتئين ها، چربي ها و قندها مركب.

تذكر: « صفرا آنزيم نيست فقط به هضم غذا كمك مي كند.»

       « پرزها سطح تماس غذا را با روده زياد مي كنند تا عمل جذب به خوبي صورت گيرد.»

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فعاليتهاي تكميلي:

1- بررسي قسمتهايي مختلف دستگاه گوارش به كمك مولاژ( نيم تنه)

2- جمع بندي مطالب ارائه شده به كمك شكل مربوط به دستگاه گوارش.

3- توضيحات تكميلي به كمك تصاوير و جدولي كه از طريق اورهد پخش مي شود.

4- بررسي اسلايد هاي مربوط به پرزهاي روده و معده به كمك ميكروسكوپ.

5- روخواني درس و توضيح مطالبي كه در حين درس به آنها اشاره نشده.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ارزشيابي پاياني- تعيين تكليف:

- از چند دانش آموز خواسته مي شود تا به كمك مولاژ و تصاوير مربوط به دستگاه گوارش آنچه را ياد گرفتن براي دانش آموزان شرح دهند.

- دستگاه گوارش انسان را با موجودات علف خوار مقايسه كرده و گزارش آن را به كلاس ارائه دهند.

- فعاليتهاي مربوط به درس را بررسي كنند و نتيجه را به كلاس گزارش دهند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منابع و مراجع:

- كتاب مهارتهاي آموزشي و پرورشي دكتر حسن شعباني.

- كتاب روانشناسي پرورشي دكتر علي اكبر سيف.

- جزوه پيش نويس كتاب جديدالتأليف علوم تجربي. پايه دوم راهنمايي اداره آموزش و پرورش ناحيه يك شهركرد.

- كتاب علوم تجربي پايه دوم راهنمايي.

- كتاب معلم ( راهنماي تدريس) پايه اول راهنمايي.

 

 

نوشته شده در تاريخ 86/10/06 توسط گروه تکنولوژی وگروه های آموزشی متوسطه1 |
.: Weblog Themes By PayamBlog :.